مبانی فقهی حقوقی مسئولیت مدنی دولت در جبران خسارات ناشی از واکسن کرونا

یادداشت: عنوان انگلیسی: Jurisprudential Foundations of the Government’s Civil Responsibility inCompensating for Damages Caused by the Corona Vaccine
زمینه و هدف: شیوع گسترده ویروس کرونا منجر به ابتلا و مرگ انسان‌های بسیاری در جهان گردیده است. واکسیناسیون عمومی یکی از راه‌های مهار این بیماری است، زیرا علاوه بر پیشگیری از بیماری، در ارتقای سلامت جامعه و حفاظت از جان انسان‌ها بسیار مؤثر است. همین موضوع باعث شده است که ابهامات حقوقی در خصوص مسئولیت مدنی ناشی از تهیه و تزریق واکسن کرونا پدیدار شود. بر این ‌اساس پژوهش حاضر با هدف تبیین وظایف دولت نسبت به واکسیناسیون کرونا، بر یک بنیاد فقهی ـ حقوقی مسئولیت مدنی در این زمینه را بررسی می‌نماید.
روش: در این تحقیق از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت ‌گرفته است.
ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.
یافته‌ها: هرچند جمع ادله قرآنی، قواعد فقهی و قوانین مذکور تأییدکننده اهمیت مسأله واکسیناسیون است، اما با تحلیل دیدگاه‌های مطرح‌شده چنین به نظر می‌رسد که عمده دیدگاه‌هایی که در نظام حقوقی ما در راستای مسئول‌دانستن دولت در مقوله واکسن کرونا مطرح شده، از کارایی لازم برخوردار نبوده و دارای نواقصی است.
نتیجه‌گیری: در این پژوهش مسئولیت مدنی دولت در برابر ضررهای ناشی از واکسن کرونا بر مبنای نظریه «احترام» که اظهار می‌دارد «شایسته نیست هیچ حقی از هیچ‌کسی ضایع شود» اثبات شده است. بنابراین دولت به عنوان واردکننده یا سازنده واکسن، اگر سبب ورود زیان باشد، باید جبران خسارت نماید. این مسئولیت مشتمل بر مواردی چون تهیه واکسن، تعهد مقامات و نهادهای مسئول، توزیع عادلانه واکسن و جلوگیری از ورود و عرضه واکسن‌های تقلبی است.
واژه های کلیدی: مسئولیت مدنی، دولت، جبران خسارت، واکسن کرونا.