شرطیت حلال زادگی یا زنازاده نبودن در شهادت و قضاوت

در بحث قضا و شهادت برای قاضی و شاهد، شروط و خصوصیاتی بیان می‌شود که ازجمله این شروط، شرط حلالزادگی است. بررسی کتاب‌های فقهی متقدمان نشان میدهد زنازاده نبودن در شهادت شرط است. این در حالی است که در میان متاخران، طهارت مولد به عنوان شرط مطرح شده است. با توجه به اینکه این اختلاف منشا اثر فقهی است و درباره فرد مجهول‌الحال ـ طبق مبنای قدما ـ مانعی از شهادت وجود ندارد؛ ولی طبق مبنای دیگر احراز طهارت مولد شرط است. نوشتار حاضر با بررسی روایات و دیگر ادله مطرح‌شده در لسان فقها، این مسئله را بررسی می‌کند. حاصل پژوهش نشان می‌دهد با لحاظ روایات صحیحه در مسئله شهادت، دیدگاهی که زنازاده نبودن را شرط میداند، اقوی است؛ اما در مسئله قضاوت به دلیل نبودن ادله کافی، حتی اثبات زنازاده نبودن نیز محل اشکال است.
واژه های کلیدی: قاضی، شاهد، طهارت مولد، زنازادگی، حلال‌زادگی.