حدود روابط جنسی زن و شوهر در چارچوب قاعده معاشرت به معروف

یادداشت: عنوان انگلیسی: The Framework of Sexual Relations between Wife and Husband in the Light of Jurisprudential Rule of “The Necessity of Behaving Reasonably in Marital Relationship”
این مقاله بر پایه التزام به قاعده لزوم معاشرت به معروف، به نقد و بازنگری دیدگاه‎های رایج فقهی و حقوقی در حوزه روابط جنسی زوجین، می‎پردازد. بر پایه این قاعده از جمله ضوابط وضع احکام در حوزه روابط زناشویی ـ همچون دیگر قلمروهای رابطه زن و شوهر- صدق رفتار متعارف است. مفاد قاعده، رعایت معیار متعارف در روابط جنسی را الزامی می­نماید. بر این پایه، نظریه تحدید زمانی حق جنسی زوجه به هر چهار ماه یک بار، با معیار رفتار متعارف ناسازگار است. به همین ترتیب به حکم مضمون قاعده در هر بار رابطه جنسی نیز معیار رفتار متعارف باید مراعات شود. در نتیجه، برقراری رابطه مبتنی بر اجبار، شیوه‎های نامتعارف نزدیکی و برقراری رابطه جنسی خشن، به لحاظ مغایرت با معروف نمی­تواند مشروع باشد. مقاله با تأکید بر پویایی مفهوم معروف و متعارف و امکان اثرپذیری آن از عرف­های مقبول نتیجه می‎گیرد که گاه رفتارهایی که پیشتر معروف بوده­اند اما اکنون نامتعارف قلمداد شوند نمی­توانند مقبول شارع باشند. مقاله همچنین به منظور روزآمدسازی قوانین مدنی ایران در این زمینه پیشنهادهایی ارائه نموده است.
واژهای کلیدی: قاعده معاشرت به معروف، روابط جنسی زوجین، حقوق جنسی زوجه، خشونت جنسی.