بررسی نقش زمان و مکان در فقه محیط زیست

فقه محیط زیست را مثل دیگر موضوعات نوپدید»ء بایستی در ذیل پویایی فقه اسلامی جای داد. بدون بررسی تاثیر زمان و مکان بر فقه» نمی‌توان پژوهش در خوری برای این مساله انجام داد. تحولات فراوانی که برای بشر امروزی در عرصه‌های مربوط به محیط زیست پدیدار گشته» فقه محیط زیست را وارد عرصه نوینی ساخته است. با توجه به عرصه‌های نوین دو راه‌کار عمده فراروی پژوهشگر عرصه فقه محیط زیست قرار دارد: ۱. استفاده از قواعد کلی دین که برای هر موضوع در تمام زمان‌ها و مکان‌ها پاسخ‌گوی مناسبی است. ۲. بررسی ارتباط فقه محیط زیست با فقه حکومتی. با تحقیقی که انجام یافت معلوم گردید: اولا فقه اسلام در عرصه نخست با قواعدی از قبیل» قاعده حل» قاعده اتلاف و قاعده لاضرر توانایی پاسخ به مقتضیات زمان در عرصه پاسداری از محیط زیست را داراست. و ثانی با نوآوری اندیشمندی چون شهید صدر با عنوان «منطقه الفراغ» و طبق نظریه حضرت امام خمینی در باب «ولایت مطلقه فقیه»» نقش حاکمیت اسلامی در حفظ از محیط زیست به خوبی روشن می‌شود.
واژه‌های کلیدی: فقه محیط زیست، قواعد کلی فقه و محیط زیست، حکومت اسلامی و محیط زیست.