بررسی مصادیق ارتفاعی طواف بیت در آیۀ «وَلْیَطَّوَّفُوا بِالْبَیْتِ الْعَتِیقِ» بر مبنای مرجعیت عرف

در نوشتار حاضر با محور قراردادن آیۀ 29 سورۀ مبارکۀ حج، معروف به آیۀ طواف و مستند به مرجعیت عرف در تطبیق مفهوم طواف بر مصداق آن، سه مصداق احتمالی برای طواف بیت از بُعد ارتفاعی آن مطرح شده و موضوع تحقیق قرار گرفته است: ۱. طواف از محاذی بیت؛ ۲. طواف مقابل فضای بالای بیت تا آسمان؛ ۳. طواف از طبقۀ اول مسجدالحرام. درنهایت این نتیجه حاصل شده که طواف از محاذی بیت به‌عنوان اولین مصداق طواف بیت، قدر متیقن است. احتمال دوم نزد فقهای شیعه ادلۀ قابل دفاعی ندارد و پذیرفتنی نیست؛ هرچند فقهای عامه و گروه اندکی از فقهای متأخر امامیه آن را پذیرفته‌اند. دربارۀ احتمال سوم که سخن تازۀ این تحقیق است، قرائنی بر جواز طواف از طبقۀ اول مسجدالحرام در حالت اختیار به‌عنوان مصداق دیگری از طواف بیت ارائه شده است.
واژه‌های کلیدی: کعبه، طبقات مسجدالحرام، طواف بیت، مرجعیت عرف.