بررسی قابلیت جبران ضرر از بین رفتن دارایی بر اساس فقه امامیه، حقوق موضوعه و رویه قضایی

یکی از انواع ضررهایی که در قابلیت جبران آن بین فقها و حقوقدانان اختلاف فراوانی وجود دارد؛ ضرر از بین رفتن دارایی است. در این نوع از ضرر، بر اثر فعل زیان بار فاعل، مال دیگران به صورت مستقیم(اتلاف) و یا غیر مستقیم(تسبیب) از بین نمی­رود؛ بلکه زیان دیده مجبور می­شود بخشی از دارایی خود را با اراده خویش هزینه کند. بر اساس مبانی فقه امامیه قابلیت جبران این نوع ضرر تنها به استناد قاعده­ی لاضرر امکان پذیر است؛ آن هم در صورتی که اثبات حکم به وسیله­ی این قاعده نیز پذیرفته شود. براساس حقوق موضوعه ایران با وضع ماده­ی1 قانون مسئولیت مدنی تردیدی در قابلیت جبران این نوع ضرر وجود ندارد، لیکن این مقرره در خصوص برخی از مصادیق ضرر ازبین رفتن دارایی، همچون خسارت مازاد بر دیه از سوی رویه قضایی با اقبال روبرو نشده است و رویه قضایی بیشتر متمایل به عدم جبران این نوع ضرر است.
واژه های کلیدی: ضرر، ازبین رفتن دارایی، رابطه‌ی سببیت، خسارت مازاد بر دیه.