بررسی آثار وضعی اهدای جنین در فقه امامیه؛ بر مبنای انتساب جنین به صاحبان اسپرم و تخمک

یادداشت: عنوان انگلیسی: Examining the Situational Effects of Embryo Donation in Imamiyya Jurisprudence;Based on the Attribution of the Fetus to the Owners of Sperm and OvumSummary
یادداشت: عنوان عربی: دراسه آثار التبرع بالجنین فی الفقه الإمامی بناء علی نسبه الجنین لأصحاب النطفه والبویضه.
سابقه و هدف: بکارگیری روش‏های نوین بارداری، موجب طرح پرسش‏هایی در عرصه‏ های مختلف شده و مسائل زیادی را در زمینه حقوق طرفین به وجود آورده است. یکی از این مسائل، بررسی آثار وضعی و تکلیفی این موضوع مهم اجتماعی است. از این رو هدف این پژوهش، به دست آوردن آثار فقهی اهداء جنین بر اساس نگرش شیعی است.
روش کار: این پژوهش از نوع تحلیلی – کتابخانه ای است. کلیدواژه های جنین، اهداء، نسب و رضاع در روایت شیعی و عبارات فقهای شیعه بررسی و مورد تحلیل و واکاوی دقیق بر اساس معیارهای فقهی-اصولی قرار گرفته است. مولف مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده است.
یافته ها: در استفاده از تکنیک‏های نوین باروری مصنوعی، همزمان با توجه به حل معضل زوج‏های نابارور، نحوه انتساب نوزاد به دنیا آمده با اهداء گیرندگان، بسیار حساس است و دیگر آثار اهداء جنین مثل نفقه، ولایت، حضانت، ازدواج، محرمیت، ارث وغیره در ذیل موضوع انتساب قابل حل خواهد بود. یافته ها نشان داده است که نسب واقعی فرزند به صاحب اسپرم وتخمک می‏رسد. اما چون صاحبان آن، از جنین خود اعراض کرده‏اند وآن را به بانک‏های جنین (آشکار یا پنهان) و یا زوج نابارور اهدا نموده‏اند، لذا نباید ادعای انتساب فرزند به خود را بنمایند.
نتیجه گیری: اگر وجود نسب بین پدر، مادر و نوزاد به صورت صحیح اثبات گردد، حقوق و تکالیفی مثل حرمت نکاح، حضانت، نگهداری و تربیت نوزاد، ولایت قهری پدر و جد پدری، نفقه (انفاق)، توارث بین طفل وپدر ومادر وخویشاوندان و… تحت عنوان آثار نسب، به صورت خودکار در قالب یک حق برای طرفین ایجاد می‏گردد.
واژه های کلیدی: اهدای جنین، اثر وضعی، امامیه، رضاع، فقه.