موضوع شناسی فقاع و امکان سنجی تطبیق آن بر مصادیق نوپدید (مبانی فقهی تبصره ماده ۲۶۴ ق.م.ا)

یادداشت: عنوان انگلیسی: Thematics of Fuqā‘ (Beer) and the Possibility of Applying it to Newly-Emerged Instances (Jurisprudential Foundations of the Note to Article 264 of the Islamic Civil Code)
در تبیین موضوع فقاع از سه جهت اختلاف وجود دارد: 1-ماده اولیه؛ 2-مسکر بودن؛ 3-غلیان. از آنجا که امروزه نوشیدنی‌هایی مانند آبجو، ماءالشعیر و نوشیدنی مالت در بازار وجود دارد که احتمال صدق آنها بر فقاع وجود دارد و پژوهش منسجمی نیز در زمینه موضوع‌شناسی فقاع صورت نگرفته‌است، انجام پژوهشی فقهی در این زمینه ضروری به نظر می‌رسد. در این نوشتار که با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای صورت گرفت، پس از بررسی مستندات، این نتیجه حاصل شد که گستره مفهوم فقاع در زمان‌ها و مکان‌های مختلف، یکسان نیست؛ اما آنچه در نصوص شرعی، شرب آن موضوع حرمت واقع شده، عبارت است از: «مایعی مست کننده که از جو ساخته می‌شود» و فرآیند تولید آن در مرحله تولید الکل، با غلیان و جوشش همراه‌است؛ بنابراین آبجوهای فاقد الکل، نوشیدنی مالت و ماءالشعیر طبی از مصادیق فقاع نیستند.
واژه‌هی کلیدی: آبجو، اِسکار، غلیان، فقاع، ماءالشعیر.