معرفی مستندشناسی نظریه بطلان کودک همسری مطابق با فتوای آیت الله مکارم شیرازی
یادداشت: عنوان انگلیسی: Documentary analysis of the theory of invalidity of a married child according to the fatwa of Ayatollah Makarem Shirazi
مسالهی تزویج ولایی از فروعات فقهی پر دغدغهای است که بازخوانی دیدگاههای فقهی را ضرورت میبخشد. آیت الله مکارم شیرازی در کتاب انوار الفقاهه که نظر متقدّم ایشان میباشد ، همسو با نظر مشهور فقها و حقوقدانان ، قائل به عدم نفوذ تزویج ولایی مستلزم مفسده یا عدم مصلحت هستند؛ امّا در استفتای متاخّر از ایشان ، نظریّهی بطلان نکاح زیر سنّ 13 سال مطرح شده که این مقاله به بررسی این دیدگاه اختصاص یافته است. گردآوری دادههای اصیل از منابع فقهی و حقوقی با روش توصیفی ـ تحلیلی به این یافتهها منتج شده که محوریترین گزارهی نظریّهی مذکور، بطلان مطلق تزویج ولایی به شمار میآید؛ که به نظر نگارنده برخی از ملاکهای احتمالی آن همچون: «مبنا قرار دادن قاعدهی وجود مجیز صالح حین العقد»،« مصلحت صغار، موضوعِ حکم جواز تزویج زیر سنّ 13 سال»، و «حکم حکومتی دانستن استفتای مذکور » مبانی معتبری به شمار نمیآیند و با دقّت نظر در استفتاء و تحلیل آن، میتوان دو مبنای «تاثیر مقتضیّات زمانی و مکانی» و «قاعدهی مقتضی و مانع» را استخراج کرد که نظریّهی بطلان کودکهمسری با این دو مبنا سازگار بوده و عناصر آن قابل تطبیق بر استفتای معظّم له مبنی بر «بطلان کودکهمسری» میباشد.
واژه های کلیدی: آیت الله مکارم شیرازی، ازدواج در سنّ زیر 13 سال، کودکهمسری، مصلحت نظریّهی بطلان تزویج ولایی.