مقاله فارسی

فقه با انگاره قبول نظامات شرعی و لزوم استنباط آن‌ها و انگاره انکار

نویسنده / مولف: علی دوست، ابوالقاسم
ناشر: فصلنامه قبسات، بهار 1401، شماره 103، ص.: 5-24.
تاریخ نشر: 1401
آدرس اینترنتی: https://qabasat.iict.ac.ir/article_252849.html

وجود نظامات عام و کلی شرعی جدا از احکام بی‌شمار به صورت خُرد و اتمیک در شریعت مطهر اسلام، مورد بحث و گفت‌وگوست. موافقان وجود نظام نیز در یک تقسیم کلان به دو گروه تقسیم می‌شوند: گروهی که استنباط احکام شرعی به صورت اتمیک و جزیره‌ای را برای استنباطِ آنچه در صحن استنباط لازم است، کافی می‌بینند، با این انگاره که متکفل استنباط در همین مرحله از استنباط به نظام‌های شرعی می‌رسد. گروه دیگر حداقل به دو استنباط معتقد است. با این توضیح که متکفل استنباط در مرحله اول به استنباط احکام به صورت فازی و غیر سیستمی (فقه الاحکام) می‌پردازد و در مرحله دوم به استنباط نظام‌ها (فقه النظریات) روی می‌آورد. فرضیه لزوم سه مرحله از استنباط (استنباط اتمیک، استنباط خرده‌نظام‌ها، استنباط کلان‌نظام‌ها یا کلان‌نظام‌واحد) نیز قابل طرح است. انگاره نویسنده اصرار بر قبول نظامات (خرد وکلان) است؛ لکن بر تعدد استنباط و مرحله‌ای‌کردن آن پای نمی‌فشارد، بلکه راه صحیح را استنباط تک‌مرحله‌ای می‌داند؛ لکن در همان مرحله باید همه عناصر به‌حق دخیل در استنباط دیده شود.
واژه‌های کلیدی: نظام، نظامات شرعی، نظامات فقهی، استنباط اتمیک، استنباط سیستمی.

فایل‌های پیوست

📎 a.pdf

گراف ارتباطات محتوا

نویسنده / مولف موضوع