حکمِ نماز و روزه مسافر در عصر جدید

پاره اى از گزاره هاى فقهى, تنها در عرصه فقه, به بوته بررسى نهاده مى شوند و حکم آنها, به خارج از فقه سریان نمى یابد.
امّا گاه, گزاره و فتوا و حکم فقهى, در دیگر مقوله ها و معارف اسلامى, اثر مى گذارد و پیامدهایى به همراه دارد. در مَثَلْ مقوله نماز مسافر, اگر چه مسأله فقهى مى نماد و در آغاز مسأله فقهى بوده که حکم آن را مقلّد از فقیه جویا مى شده, ولى اندک اندک, با توجه به گوناگونى فتواها و پیدایش ماشین و صنعت واستفاده مردم از اتومبیل, قطار, و هواپیما در سفرها و پیمودن هشت فرسنگ راه, در مدتى بسیار کوتاه و به آسانى و با آرامش, شبهه هایى در اصل جعل حکم مسافر و پرسشهایى در باب چگونگى برابرسازى آن, با پدیده ماشین و کوتاه شدن زمان سفرها و پیمودن فرسنگها راه را در مدتى کوتاه, انگیزه گوناگونى فتاواى فقیهان, انگیزه پافشارى آنان بر مسافت هشت فرسنگ و… پدید آورده که جاى طرح بحثهاى گوناگون دارد.