حق حریم و شیوه های جبران خسارت ناشی از انتقال خطوط برق

امروزه مالکیت به عنوان یکی از اصلی‌ترین حقوق انسان‌ها در تمام نظامات حقوقی بیش از پیش مورد توجه قانونگذاران و حقوقدانان قرار گرفته است. تصرفات حقوقی مالک نسبت به مایملک خویش از هر قسم که باشد اصولا و قانون محترم شمرده شده و محدود کردن آن جز به حکم قانون ممنوع می‌باشد. لیکن پارهای از قوانین و مقررات با وضع حق‌هایی بصورت قهری، در املاک و اراضی اشخاص، به سود سازمان‌ها و ادارات دولتی خاصه سازمان برق در راستای اجرای پروژه‌ها و طرح‌های عمرانی، به نوعی مالکیت خصوصی و مشروع اشخاص را تحدید نمودهاند. این نوع از حق ارتفاق قهری به سود ارگان‌های دولتی در برخی از موارد موجبات خسارت و ضرر و زیان‌های عدیدهای را در املاک و اراضی اشخاص فراهم آورده و در برخی از موارد بهره برداری از ملک یا زمین موصوف را به کلی از بین خواهد برد. نتایج پژوهش پیش رو حاکی از این است که بررسی ویژگی‌های حق حریم مشخص می‌نماید حق مذکور، یکی از مصادیق حق اولویت است و اثر اصلی آن ایجاد استفاده رایگان برای ذی‌الحریم و در وهله بعد تحدید مالکیت مالک مجاور می‌باشد. کنکاش در حریم خطوط انتقال برق، روشن نموده است که صرفا ایجاد این حق در اراضی موات است که با معنای سنتی آن تطبیق دارد و در مواردی که این حق در املاک محیاه ایجاد می‌گردد، مسامحت «حق حریم» نامیده شده است. مساله مهم دیگر اینکه در نحوه تملک املاک و حقوق حریم سایرین جهت طرح‌های عمرانی و… و لزوم پرداخت خسارت و مابه ازا، اختلاف جدی میان شرکت برق و مالکین وجود دارد.
واژه های کلیدی: حق حریم، جبران خسارت، مالکیت، املاک و اراضی، خطوط برق، حقوق ایران.