بررسی فقهی ـ حقوقی شخصیت حقوقی

در مقاله پیش‌رو شخصیت حقوقی از دو بُعد حقوقی و فقهی بحث شده است. در ادبیات حقوقی معاصر ابعاد گوناگون این موضوع در قالب اقسام اشخاص حقوقی، تمایز شخص حقیقی و شخصیت حقوقی و آثار حقوقی شخصیت حقوقی بحث شده است؛ اما در تحقیق‌های فقهی هر چند مالکیت «جهت» پیشینه دارد ولی تطبیق این عنوان بر برخی از مصداق‌های مالکیت حقوقی معاصر مانند نهادهای مالی از جمله بانک‌ها و شرکت‌ها و … مورد اختلاف است. از این‌رو مقاله در بُعد فقهی آن نسبت به تطبیق بر این مصداق‌ها، دو گرایش اثبات و نفی فقهی معاصر را بررسی کرده است. بی‌گمان اثبات موضوع درباره مصداق‌های جدید می‌طلبید که ابتدا امکان ثبوتی آن و آن‌گاه امکان اثباتی آن براساس استدلال فقهی انجام پذیرد. راهی که در مقاله پی‌گیری شده، اثبات شخصیت حقوقی از نظر فقهی بر پایه امکان ثبوتی آن از نظر ارتکاز عقلائی است.
واژه‌های کلیدی: شخص، شخصیت حقوقی، شخصیت حقیقی، سیره عقلاء، سیره متشرعه، اهلیت، ذمه