بررسی ادله و آثار مسئولیت پزشک در فقه امامیه

بررسی ادلّه فقهی میزان و آثار مسئولیت ناشی از اقدامات پزشک با توجه به شیوع و مورد ابتلا بودن آن مدنظر فقهاء قرار گرفته است. فقهاء شیعه بر مسئول بودن پزشک جاهل مقصر که در کار خود تخصص لازم را ندارد یا در طبابت کوتاهی کرده و پزشکی که با وجود داشتن تخصص کافی، برای درمان اجازه نداشته است، اتفاق نظر دارند. اختلاف در جایی است که در نتیجه اقدام پزشک ماهر و ماذون از بیمار یا اولیای او بدون آ نکه پزشک تقصیر و خطایی کرده باشد، بیمار دچار نقص عضو یا مرگ شود. در این فرض، مشهور فقهاء با استناد به روایات، اجماع و قواعد فقهی نظیر قاعده اتلاف، پزشک را مسئول و ضامن دانسته و به جبران خسارت از مال خود او حکم کرد هاند. در مقابل، برخی از فقهاء با استناد به اصل برائت، اذن بیمار، قاعده احسان و عسر و حرج به مسئول نبودن پزشک حکم کرد هاند. در این مقاله ضمن بررسی ادلّه هر قول و بررسی صور تهای مباشرت و تسبیب، در نهایت، نظر مشهور ترجیح داده شده است.
واژه های کلیدی: تسبیب، خطای پزشکی، مسئولیت پزشک، تقصیر پزشک.